رقص آذری Raqs

Raqs Azarbaican رقص آذربایجان

Raqs

تنوع رقص‌های آذربایجان به اندازه طیف وسیع و فراگیر موسیقی آن است و هر رقصی معنا و مفهوم خاص خود را دارد و باید در مراسم خاصی اجرا شود. رقص و موسیقی این خطه از حماسی‌ترین رقص‌ها و موسیقی هستند. رقص آذربایجان الهام‌گرفته از تاریخ، ریاضی (هندسه)، ادبیات، هنر (نقاشی) است.
متداول‌ترین رقص‌های آذربایجان:
یا للی، اوچ، شاطری، لزگی، مجسمه، ایاق، قزاقی، جالمان، کوراوغلو، قایتاغی، توی رقصی، انزلی و… است.
هرکدام از این رقص‌ها بر اساس نوع سن (جوان و مسن)، جنس (زن و مرد)، تعداد (فردی و جمعی)، مناسبت (جنگ، شادی، عزا و…) و منطقه سکونت تقسیم‌بندی و اجرا می ‌شوند.
موسیقی این منطقه بازتاب مهم‌ترین جوانب زندگی و تحولات درونی مردم است و بسیاری از احوال و روحیات گذشته این دیار، در موسیقی معکس شده است .

                                                                    

محققان و پژوهشگران، موسیقی آذربایجان را به پنج بخش عمده تقسیم می ‌کنند:
۱٫ عاشق‌ها (عاشیقلار)
۲٫ ترانه‌های ملی و مقام‌ها (خلق ماهنیلاری و موغاملاری)
۳٫ موسیقی عزا و مذهبی (تعزیه موسیقی ‌سی)
۴٫ موسیقی کار و تلاش روزانه (امک ماسینلاری)
۵٫ موسیقی عروسی و رقص‌های مربوطه (توی دیون موسیقی ‌سی)
از معروفترین رقصهای آذربایجان (رنگ لزگی) در دستگاه چهارگاه و (رنگ کوراوغلی) در دستگاه ماهوراجرا میشوند. چهارگاه دستگاهی است بسیار قدیمی و اصیل که بعضی از آوازهای محلی و آهنگ عروسی معمول در ایران مانند (مبارک بادا) در این دستگاه نواخته می ‌شود که لزگی یکی از گوشه‌های مهم این دستگاه است.نفوذ مایه غم در همه قسمت‌های موسیقی آذربایجان حتی در رنگ‌های ریتمیک و شاد به گفته هابیل علی اف (استاد کمانچه و از هنرمندان برجسته آذربایجان) همان مظلومیت‌های تاریخی این دیار است.
این مایه غم در شادترین آواز و موسیقی نیز به‌خوبی حس می ‌شود، به عنوان نمونه آهنگ رقص لزگی که از تندترین آهنگ‌های آذری است می ‌توان نام برد که در خود غم و اندوه پنهانی نهفته دارد.
رقص لزگی دارای چندین حرکت آرام و تند است. آهنگ آن ریتمیک، متحرک و سبک است که ابتدا با جهش‌های آرام‌ شروع شده و بعداً ضرب آن زیادتر شده و در پایان به ریتم تند تبدیل می‌شود.
همراه با رقص‌ لزگی سه نت چهار تایی نواخته می ‌شود که گویند همان باله مشهور آذربایجان است و همچنین حرکات موزون نازاِل‍َمه و کوراوغلی (قهرمان مبارزه با ظلم و ستم) توسط هنرمندان آذری و با حرکاتی تند و گاه آرام که بلافاصله با چرخش سریع تغییر ریتم داده و چرخ‌ها و پرش‌ها با نوای سرنا و دهل و حرکات نشست و برخاست، حرکات مخصوص دست , پنجه و پا نماد و نهادی برای آن قوم و ملیت‌اند به عنوان نمونه:
ـ روی پنجه پا می‌ایستند سپس قدرت را از نوک پا می‌گیرند و به طرف سینه می‌کشند و آن را داخل سینه می‌کنند که علت ایستادن روی پنجه داشتن قامتی کشیده و سرعت عمل بالا می ‌باشد و همچنین جلو بودن سینه نشانگر سپر برای دفاع از خاک و ناموس می‌باشد شکم را داخل می‌کشند و سینه را جلو نگه می‌دارند. دست‌ها را باز و سر را بالا نگه می ‌دارند و به طرف جلو نگاه می ‌کنند که دست‌های باز نشانگر سپر برای دفاع از خاک و نشانه آزادی و تمایل به پرواز است. سر را بالا نگه می ‌دارند تا نشان دهند ملتی همیشه سربلند هستند. طریقه نگه داشتن دست‌ها بدین صورت است که در سه زاویه مختلف حتماً باید نود درجه باشد.
این رقص با لباس‌های خاص و بسیار شکیل (اغلب مشکی و قرمز) در رنگ‌های گوناگون با چکمه براق تا زیر زانو و با کلاهی از پشم سپید، همراه با بالاپوشی سبک و چسبیده به بدن و شلواری تنگ و چسبان و مناسب برای هرگونه حرکت آغاز می‌شود. این رِنگ‌ها از نظر عاطفی خاصیت روانی و تأثیر درونی نقش اساسی دارند به عنوان نمونه:
رنگ قرمز دارای کشش و قدرت انرژی زیاد است. مثبت و متجاوز و تهییج‌کننده است، موجب افزایش کشش عضلانی بدن می ‌شود و این برای تحرک زیاد لزگی بسیار مناسب است. محرک اراده برای پیروزی و مظهر حیات و زندگی است (به منظور دفاع از سرزمین) محتوای عاطفی رنگ قرمز آمال و آرزوهاست. روان‌شناسان شکل رنگ قرمز را مربع می‌دانند و صدایی شبیه به ترمپت دارد و بلند و از نظر موسیقی گام ماژور را دربرمی‌گیرد، قرمز را به عنوان رنگ اصلی و رنگ استاندارد معرفی می‌کنند، رنگ سیاه را افراد کمال‌طلب، رمزآلود و شیک‌پوش و برعکس سفید را افراد خاکی دارای اخلاص و اعتدال دربر دارند و رنگ سیاه را سمبل پوشیدگی ، رازداری،حیا و حجب می‌دانند، پس هریک از این رنگ‌ ها درخور معنا و مفهومی هستند.
لزگی از جانب مردان به صورت انفرادی و یا از طرف زنان به شکل دونفره اجرا می ‌شود، حضور زنان و مردان در کنار هم نشانه‌ای است که به یک اندازه در آینده مؤثر هستند. زمانی که از جانب دو نفر مرد اجرا می ‌شود به مسابقه‌ای تبدیل می‌شود که در آن چابکی و سایر مهارت‌های رقاصان را به نمایش می ‌گذارد اکثر اوقات با شمشیر و یا چوب همراه است که نشانه مردان دلیری است که در حفاظت از قلمرو و ایل مصمم و توانایند و یا به صورت انفرادی و گروهی اجرا می ‌شود که رقص دسته‌جمعی در کنار هم نشانگر آن است که تمامی اعضا در برابر هر عامل خارجی متحد و یک ‌پارچه‌اند و در حفظ داشته‌های فرهنگی یکدل و مصمم.
میزان موسیقی لزگی ۶/۸ و تمپو آن ۲/۳ است.
.

صفحه نخست


Comments

رقص آذری Raqs — ۱ دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *